استرابیسم یا انحراف چشم یکی از مشکلات شایع بینایی است که در کودکان و بزرگسالان دیده میشود. در این اختلال، دو چشم به طور همزمان در یک جهت قرار نمیگیرند و ممکن است یکی از چشمها به سمت داخل، خارج، بالا یا پایین منحرف شود. میزان انحراف نیز میتواند ثابت یا متغیر باشد و در بعضی افراد تنها در زمان خستگی یا هنگام نگاه کردن به فاصله خاصی مشخص شود.
اگرچه بسیاری از افراد تصور میکنند استرابیسم تنها یک مشکل ظاهری است، اما این اختلال میتواند بر هماهنگی دو چشم، دید دوچشمی، درک عمق و در کودکان بر روند تکامل بینایی تأثیر بگذارد. از طرف دیگر، انحراف چشمی که برای نخستین بار در بزرگسالی ایجاد میشود، گاهی میتواند نشانه یک بیماری زمینهای باشد و به بررسی دقیق نیاز دارد.
به همین دلیل، تشخیص علت استرابیسم و انتخاب روش درمان باید توسط دکتر متخصص استرابیسم یا چشمپزشکی که در زمینه اختلالات حرکتی چشم تخصص دارد انجام شود.
در این مقاله از کلینیک فوق تخصصی چشمپزشکی مردمک بررسی میکنیم دکتر متخصص استرابیسم چه پزشکی است، چه بیماریهایی را درمان میکند، چه زمانی مراجعه به او ضروری است، استرابیسم چگونه تشخیص داده میشود و چه روشهایی برای درمان انحراف چشم در کودکان و بزرگسالان وجود دارد.
دکتر متخصص استرابیسم کیست؟
دکتر متخصص استرابیسم، چشمپزشکی است که در زمینه اختلالات حرکتی چشم، انحراف چشم، هماهنگی دو چشم و مشکلات مربوط به عضلات خارج چشمی تجربه و آموزش تخصصی دارد. این پزشک علاوه بر بررسی وضعیت ظاهری چشمها، عملکرد عضلات چشم و نحوه همکاری دو چشم با یکدیگر را نیز ارزیابی میکند.
استرابیسم انواع مختلفی دارد و علت آن در همه بیماران یکسان نیست. ممکن است انحراف چشم از دوران نوزادی یا کودکی وجود داشته باشد، در اثر عیوب انکساری ایجاد شود یا در بزرگسالی به دنبال بیماریهایی مانند مشکلات تیروئید، آسیبهای عصبی، ضربه به سر، برخی بیماریهای عضلانی یا بیماریهای چشمی ایجاد شود.
بنابراین هدف متخصص استرابیسم فقط صاف کردن چشم نیست؛ بلکه ابتدا باید مشخص شود چرا چشمها در یک راستا قرار ندارند و سپس مناسبترین روش درمان انتخاب شود.
استرابیسم یا انحراف چشم چیست؟
استرابیسم زمانی اتفاق میافتد که چشمها هماهنگی لازم برای نگاه کردن به یک نقطه مشترک را نداشته باشند. در حالت طبیعی، عضلات ششگانه اطراف هر چشم با همکاری سیستم عصبی باعث حرکت دقیق چشمها میشوند. اگر این هماهنگی دچار اختلال شود، ممکن است یکی از چشمها نسبت به چشم دیگر منحرف شود.
انحراف چشم میتواند به شکلهای مختلف دیده شود. در انحراف داخلی، چشم به سمت بینی میچرخد که به آن ازوتروپی گفته میشود. در انحراف خارجی، چشم به سمت بیرون منحرف میشود که اگزوتروپی نام دارد. انحراف عمودی نیز زمانی اتفاق میافتد که یکی از چشمها نسبت به دیگری در موقعیت بالاتر یا پایینتر قرار بگیرد.
شدت انحراف نیز در افراد مختلف متفاوت است. در بعضی بیماران انحراف کاملاً واضح است، در حالی که در برخی دیگر تنها هنگام خستگی، بیماری یا نگاه کردن به جهات خاص دیده میشود.
استرابیسم در کودکان چه اهمیتی دارد؟
تشخیص استرابیسم در کودکان اهمیت ویژهای دارد، زیرا سیستم بینایی کودک در سالهای ابتدایی زندگی همچنان در حال رشد است. اگر یکی از چشمها به طور مداوم یا قابل توجهی منحرف باشد، مغز ممکن است برای جلوگیری از دوبینی، تصویر آن چشم را نادیده بگیرد.
این وضعیت میتواند به تنبلی چشم یا آمبلیوپی منجر شود. به همین دلیل، درمان استرابیسم در کودکان تنها برای اصلاح ظاهر چشم انجام نمیشود و در بسیاری از موارد هدف اصلی، فراهم کردن شرایط مناسب برای تکامل بینایی است.
هرچه مشکل زودتر تشخیص داده شود، پزشک فرصت بیشتری برای اصلاح عوامل مؤثر بر رشد بینایی خواهد داشت.
استرابیسم در بزرگسالان چه تفاوتی با کودکان دارد؟
استرابیسم در بزرگسالان ممکن است از دوران کودکی باقی مانده باشد یا برای نخستین بار در بزرگسالی ایجاد شود. در مواردی که انحراف از کودکی وجود داشته است، ممکن است فرد سالها با آن زندگی کرده باشد و حتی دوبینی نداشته باشد.
اما اگر انحراف چشم به طور ناگهانی در بزرگسالی ایجاد شود، بهخصوص اگر همراه با دوبینی باشد، باید علت آن به دقت بررسی شود. برخی بیماریهای عصبی، مشکلات مربوط به اعصاب حرکتی چشم، بیماری تیروئید، ضربه به سر، سکته مغزی، میاستنی گراویس و برخی بیماریهای دیگر میتوانند با ایجاد انحراف جدید در بزرگسالی ارتباط داشته باشند.
بنابراین مشاهده ناگهانی انحراف چشم در یک فرد بزرگسال موضوعی نیست که صرفاً از نظر زیبایی بررسی شود و بهتر است فرد در اولین فرصت توسط متخصص چشم و در صورت نیاز سایر متخصصان مرتبط ارزیابی شود.
چه زمانی باید به دکتر متخصص استرابیسم مراجعه کنیم؟
اگر متوجه شدید چشم کودک یا بزرگسال در یک جهت قرار نمیگیرد، بهتر است معاینه چشم را به تعویق نیندازید. در کودکان، حتی انحراف خفیف یا متناوب نیز ارزش بررسی دارد، زیرا ممکن است با مشکلاتی مانند عیوب انکساری، تنبلی چشم یا اختلال در دید دوچشمی همراه باشد.
در بزرگسالان، ایجاد ناگهانی انحراف چشم، دوبینی جدید، تغییر وضعیت چشم، مشکل در حرکت دادن چشم یا همراه شدن انحراف با سردرد و سایر علائم عصبی اهمیت بیشتری دارد و نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.
همچنین افرادی که سابقه جراحی چشم، ضربه به سر یا چشم، بیماری تیروئید، دیابت یا مشکلات عصبی دارند و دچار تغییر جدید در راستای چشم شدهاند، باید بررسی تخصصی شوند.
علائم استرابیسم چیست؟
واضحترین علامت استرابیسم، قرار نگرفتن دو چشم در یک راستا است. با این حال، علائم همیشه به شکل انحراف واضح دیده نمیشوند.
برخی کودکان هنگام تمرکز روی اشیا سر خود را به یک سمت میچرخانند، یک چشم خود را میبندند یا برای دیدن بهتر چشمها را جمع میکنند. در بزرگسالان نیز دوبینی، خستگی چشم، مشکل در تمرکز، احساس ناهماهنگی بین دو چشم و قرار دادن سر در وضعیت غیرطبیعی هنگام نگاه کردن میتواند از علائم مهم باشد.
گاهی نیز انحراف تنها در بعضی شرایط دیده میشود و ممکن است خانواده تصور کند مشکل خاصی وجود ندارد. به همین دلیل، معاینه تخصصی حتی در مواردی که انحراف گهگاه مشاهده میشود اهمیت دارد.
تفاوت استرابیسم واقعی و کاذب در کودکان چیست؟
گاهی چشم کودک از نظر ظاهری منحرف به نظر میرسد، اما در واقع راستای دو چشم طبیعی است. این وضعیت را استرابیسم کاذب یا شبهاسترابیسم مینامند.
ساختار پل بینی، شکل پلکها و فاصله بین چشمها میتواند باعث شود چشم کودک بهخصوص در عکسها یا هنگام نگاه کردن به یک جهت، منحرف به نظر برسد. تشخیص تفاوت استرابیسم واقعی و کاذب تنها با معاینه دقیق چشم امکانپذیر است.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا در صورت وجود استرابیسم واقعی، درمان استرابیسم کودکان باید در زمان مناسب آغاز شود؛ در حالی که شبهاسترابیسم معمولاً به جراحی انحراف چشم نیاز ندارد.
انواع استرابیسم کداماند؟
استرابیسم تنها یک نوع بیماری نیست و بر اساس جهت انحراف، زمان شروع و نحوه بروز آن به انواع مختلف تقسیم میشود.
ازوتروپی یا انحراف چشم به داخل، اگزوتروپی یا انحراف چشم به خارج و انحراف عمودی از مهمترین انواع انحراف هستند. از طرف دیگر، استرابیسم میتواند ثابت یا متناوب باشد. در نوع متناوب، چشمها ممکن است در بعضی مواقع کاملاً همراستا باشند و در شرایط دیگر یکی از چشمها منحرف شود.
همچنین از نظر زمان شروع، استرابیسم میتواند مادرزادی، دوران کودکی یا بزرگسالی باشد. تعیین نوع دقیق انحراف برای انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد.
استرابیسم چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص استرابیسم تنها با نگاه کردن به چشمها انجام نمیشود. متخصص استرابیسم ابتدا سابقه بیمار را بررسی میکند و درباره زمان شروع انحراف، ثابت یا متناوب بودن آن، وجود دوبینی و سابقه بیماریها و جراحیهای قبلی سؤال میپرسد.
سپس وضعیت بینایی هر چشم، حرکت چشمها، میزان انحراف در جهات مختلف نگاه و توانایی دو چشم برای همکاری با یکدیگر بررسی میشود. در کودکان، بررسی شماره چشم و عیوب انکساری اهمیت ویژهای دارد.
در بعضی بیماران، پزشک برای بررسی دقیقتر از آزمایشها و تصویربرداریهای تکمیلی استفاده میکند. اگر انحراف به صورت ناگهانی در بزرگسالی ایجاد شده باشد، ممکن است بررسیهای بیشتری برای پیدا کردن علت زمینهای لازم باشد.
آیا استرابیسم با عینک درمان میشود؟
در برخی بیماران، عینک یکی از مهمترین بخشهای درمان استرابیسم محسوب میشود. بهخصوص در کودکانی که انحراف چشم با عیب انکساری ارتباط دارد، اصلاح دقیق شماره چشم میتواند میزان انحراف را کاهش دهد.
با این حال، عینک برای همه انواع استرابیسم کافی نیست. گاهی پس از اصلاح شماره چشم همچنان انحراف باقی میماند و پزشک بر اساس شرایط بیمار درمانهای دیگری را پیشنهاد میکند.
بنابراین نباید بدون معاینه تخصصی برای کودک یا بزرگسال مبتلا به انحراف چشم، صرفاً اقدام به تهیه عینک کرد.
آیا تمرینهای چشمی برای درمان استرابیسم مؤثر هستند؟
تمرینهای چشمی در برخی انواع اختلالات هماهنگی چشم میتوانند مفید باشند، اما نمیتوان گفت همه انواع استرابیسم با ورزش چشم درمان میشوند.
اثر تمرینها به نوع انحراف، سن بیمار، توانایی هماهنگی دو چشم و علت ایجاد مشکل بستگی دارد. در برخی افراد مبتلا به مشکلات خاص هماهنگی چشم، تمرینهای تخصصی میتوانند بخشی از برنامه درمان باشند.
به همین دلیل، انجام تمرینهای اینترنتی و خودسرانه به جای معاینه پزشک توصیه نمیشود.
آیا استرابیسم با بستن چشم درمان میشود؟
پوشاندن یک چشم در برخی کودکان مبتلا به تنبلی چشم میتواند بخشی از برنامه درمانی باشد. هدف اصلی این روش، تحریک چشم ضعیفتر و کمک به رشد عملکرد بینایی آن است.
اما پچ کردن چشم به خودی خود درمان مستقیم تمام انواع استرابیسم محسوب نمیشود. پزشک باید ابتدا مشخص کند آیا کودک تنبلی چشم دارد و در صورت وجود، مدت و نحوه استفاده از پچ را تعیین کند.
آیا استرابیسم قابل درمان است؟
در بسیاری از بیماران میتوان انحراف چشم را به میزان قابل توجهی اصلاح کرد. روش درمان به علت، نوع و شدت استرابیسم و همچنین سن بیمار بستگی دارد.
در کودکان ممکن است درمان با عینک، اصلاح عیوب انکساری، درمان تنبلی چشم و در صورت نیاز جراحی انجام شود. در بزرگسالان نیز گزینههایی مانند عینک منشوری، تمرینهای تخصصی در موارد مناسب، تزریق بوتولینوم توکسین در برخی شرایط و جراحی عضلات چشم قابل بررسی هستند.
هدف درمان استرابیسم همیشه یکسان نیست. گاهی هدف اصلی بهبود دید دوچشمی و کاهش دوبینی است و گاهی اصلاح راستای چشم و بهبود وضعیت ظاهری و کیفیت زندگی اهمیت بیشتری دارد.
جراحی انحراف چشم چگونه انجام میشود؟
جراحی استرابیسم با هدف تغییر موقعیت یا قدرت برخی عضلات خارج چشمی انجام میشود تا راستای چشمها اصلاح شود. این جراحی مستقیماً داخل کره چشم انجام نمیشود؛ بلکه جراح به عضلاتی که در قسمت خارجی چشم قرار دارند دسترسی پیدا میکند و با تغییر محل اتصال یا طول مؤثر آنها، موقعیت چشم را تنظیم میکند.
تعداد عضلاتی که باید جراحی شوند و نوع تکنیک مورد استفاده به میزان و نوع انحراف بستگی دارد. بنابراین نمیتوان برای همه بیماران یک روش یا تعداد عضله مشخص را در نظر گرفت.
جراحی استرابیسم معمولاً به صورت سرپایی انجام میشود و نوع بیهوشی یا بیحسی بر اساس سن، شرایط بیمار و نظر جراح تعیین میشود.
آیا جراحی انحراف چشم در بزرگسالان نتیجه دارد؟
بله. بزرگسال بودن به معنای از دست رفتن امکان درمان استرابیسم نیست. جراحی میتواند در بسیاری از بزرگسالان باعث بهبود قابل توجه راستای چشم، کاهش دوبینی و بهبود کیفیت زندگی شود.
در واقع، جراحی استرابیسم در بزرگسالان الزاماً یک جراحی زیبایی محسوب نمیشود. اصلاح انحراف میتواند مشکلات عملکردی مانند دوبینی، وضعیت غیرطبیعی سر و مشکلات دید دوچشمی را نیز کاهش دهد.
البته میزان موفقیت و نتیجه نهایی به علت استرابیسم، شدت انحراف، سابقه جراحیهای قبلی، وضعیت بینایی و عوامل دیگر بستگی دارد. در بعضی بیماران ممکن است برای رسیدن به نتیجه مطلوب به بیش از یک جراحی نیاز باشد.
آیا جراحی استرابیسم فقط برای کودکان انجام میشود؟
خیر. این تصور یکی از باورهای اشتباه درباره انحراف چشم است. استرابیسم میتواند در هر سنی درمان شود و حتی فردی که سالها با انحراف چشم زندگی کرده است، ممکن است از درمان سود ببرد.
در کودکان، درمان زودهنگام اهمیت زیادی دارد زیرا سیستم بینایی هنوز در حال تکامل است. در بزرگسالان، درمان میتواند با هدف اصلاح دوبینی، بهبود عملکرد بینایی، اصلاح وضعیت سر و بهبود راستای چشم انجام شود.
بنابراین سن بالا به تنهایی مانعی برای درمان استرابیسم محسوب نمیشود.
آیا بعد از جراحی استرابیسم دوبینی ایجاد میشود؟
تغییر موقت در کیفیت دید یا دوبینی پس از جراحی ممکن است در بعضی بیماران رخ دهد، زیرا مغز و سیستم بینایی باید خود را با راستای جدید چشمها تطبیق دهند. در بیشتر موارد این وضعیت با گذشت زمان بهتر میشود.
دوبینی مداوم پس از جراحی نسبتاً uncommon است، اما احتمال آن به شرایط بیمار و نوع استرابیسم بستگی دارد. به همین دلیل، پزشک پیش از عمل وضعیت دید دوچشمی و احتمال نتایج مختلف را بررسی میکند.
عوارض احتمالی جراحی انحراف چشم چیست؟
مانند هر عمل جراحی، جراحی استرابیسم نیز میتواند با عوارضی همراه باشد، هرچند عوارض جدی نادر هستند. قرمزی چشم، احساس جسم خارجی، ناراحتی خفیف، تورم موقت پلک و تغییر موقت کیفیت دید از مشکلاتی هستند که ممکن است پس از جراحی دیده شوند.
همچنین ممکن است چشمها کاملاً در وضعیت ایدهآل قرار نگیرند یا در طول زمان مقداری از انحراف برگردد. در بعضی بیماران ممکن است جراحی مجدد مورد نیاز باشد.
ارزیابی دقیق پیش از عمل و انتخاب تکنیک مناسب میتواند به کاهش ریسک و افزایش احتمال دستیابی به نتیجه مطلوب کمک کند.
دوره نقاهت جراحی استرابیسم چقدر است؟
دوره نقاهت به نوع جراحی و شرایط بیمار بستگی دارد، اما بسیاری از بیماران میتوانند طی چند روز به فعالیتهای معمول خود بازگردند.
قرمزی چشم ممکن است بیشتر از سایر علائم باقی بماند و به تدریج کاهش پیدا کند. پزشک ممکن است برای مدت مشخصی استفاده از قطرههای چشمی را تجویز کند و از بیمار بخواهد تا زمان تعیینشده از شنا، ورزش سنگین یا برخی فعالیتهای خاص خودداری کند.
رعایت دستورهای پزشک و مراجعه در زمانهای تعیینشده برای بررسی روند بهبود اهمیت زیادی دارد.
آیا استرابیسم بعد از درمان دوباره برمیگردد؟
در برخی بیماران احتمال برگشت یا تغییر میزان انحراف در طول زمان وجود دارد. این موضوع به نوع استرابیسم، سن شروع، شدت انحراف، سابقه درمان و عوامل دیگر بستگی دارد.
به همین دلیل حتی پس از موفقیت درمان، معاینات دورهای اهمیت دارند. بهخصوص در کودکان، وضعیت بینایی و راستای چشم باید در طول رشد تحت نظر باشد.
ارتباط استرابیسم با تنبلی چشم چیست؟
استرابیسم و تنبلی چشم دو بیماری متفاوت هستند، اما میتوانند با یکدیگر ارتباط داشته باشند. وقتی چشم کودک به طور مداوم منحرف است، مغز ممکن است تصویر آن چشم را سرکوب کند. اگر این وضعیت در دوران حساس رشد بینایی ادامه پیدا کند، عملکرد بینایی آن چشم میتواند کاهش یابد.
به همین دلیل، در کودک مبتلا به استرابیسم باید علاوه بر راستای چشمها، میزان دید هر چشم نیز بررسی شود.
در صورت نیاز میتوان در این قسمت به مقاله «درمان استرابیسم در کودکان؛ عینک تا جراحی» لینک داخلی داد.
استرابیسم کاذب نیاز به جراحی دارد؟
در استرابیسم کاذب، چشمها در واقع انحراف واقعی ندارند و تنها به دلیل ویژگیهای ظاهری صورت، چشمها منحرف به نظر میرسند. بنابراین معمولاً جراحی برای اصلاح آن لازم نیست.
با این حال، تشخیص این وضعیت باید توسط پزشک انجام شود. زیرا ممکن است یک کودک واقعاً دچار استرابیسم باشد اما والدین تصور کنند انحراف چشم تنها به دلیل فرم صورت است.
به همین دلیل، اگر والدین متوجه انحراف چشم کودک شدهاند، بهتر است ابتدا معاینه تخصصی انجام شود.
آیا استرابیسم میتواند باعث سردرد شود؟
در برخی افراد، تلاش مداوم برای هماهنگ نگه داشتن دو چشم میتواند باعث خستگی چشم و ناراحتی شود. این مشکل ممکن است با مطالعه، کار طولانی با صفحه نمایش یا فعالیتهای دیداری تشدید شود.
با این حال، سردرد علتهای بسیار متنوعی دارد و نمیتوان هر سردردی را به استرابیسم نسبت داد. اگر سردرد همراه با دوبینی، تغییر ناگهانی راستای چشم یا سایر علائم بینایی ایجاد شده باشد، معاینه تخصصی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چه زمانی انحراف چشم یک اورژانس چشمی محسوب میشود؟
هر انحراف چشمی اورژانسی نیست، اما انحراف ناگهانی چشم در بزرگسالان، بهخصوص اگر با دوبینی جدید همراه باشد، باید سریع بررسی شود.
اگر این علائم همراه با سردرد شدید، ضعف یا بیحسی اندامها، اختلال تکلم، افتادگی صورت، کاهش هوشیاری یا سایر علائم عصبی باشند، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.
علت انحراف ناگهانی میتواند از مشکلات نسبتاً ساده تا بیماریهای عصبی یا سیستمیک متفاوت باشد و تشخیص آن بدون معاینه امکانپذیر نیست.
بهترین زمان مراجعه به متخصص استرابیسم چه زمانی است؟
برای کودکان، نباید منتظر ماند تا انحراف چشم شدید شود. اگر والدین متوجه انحراف، بستن یک چشم، چرخاندن سر برای دیدن، دوبینی یا تفاوت واضح بین دو چشم شدند، بهتر است معاینه انجام شود.
برای بزرگسالان نیز هرگونه تغییر جدید در راستای چشم، بهخصوص انحراف ناگهانی یا دوبینی، باید جدی گرفته شود.
حتی اگر استرابیسم از کودکی وجود داشته و فرد سالها برای درمان اقدام نکرده باشد، مراجعه به متخصص همچنان میتواند ارزشمند باشد؛ زیرا در بسیاری از بزرگسالان نیز روشهای درمانی مؤثر وجود دارد.
آیا برای استرابیسم باید به متخصص چشم مراجعه کنیم یا متخصص استرابیسم؟
یک چشمپزشک عمومی میتواند معاینه اولیه را انجام دهد، اما در موارد پیچیده، استرابیسم کودکان، انحرافهای شدید، دوبینی، موارد نیازمند جراحی یا استرابیسمی که علت مشخصی ندارد، ارزیابی توسط پزشکی که در زمینه استرابیسم تخصص و تجربه بیشتری دارد اهمیت ویژهای دارد.
متخصص استرابیسم میتواند علاوه بر تشخیص نوع انحراف، وضعیت دید دوچشمی، حرکات چشم و عملکرد عضلات را بررسی کرده و در صورت نیاز گزینههای درمانی مختلف را با بیمار یا والدین مطرح کند. در صورت مشاهده علایم میتوانید از دکتر متخصص چشم در کلینیک مردمک نوبت دریافت کنید.
اطلاعات بیشتر در مورد دکتر ریحانه عاقریان
کلینیک فوق تخصصی چشم مردمک؛ محل بررسی و درمان مشکلات استرابیسم
در کلینیک فوق تخصصی چشمپزشکی مردمک در اصفهان، بیماران مبتلا به مشکلات حرکتی چشم و استرابیسم میتوانند تحت معاینه تخصصی قرار بگیرند. ارزیابی دقیق نوع انحراف، میزان انحراف، وضعیت بینایی هر چشم و شرایط کلی بیمار، مرحله مهمی در انتخاب روش درمان محسوب میشود.
درمان استرابیسم برای همه بیماران یکسان نیست. ممکن است برای یک کودک عینک و درمان تنبلی چشم کافی باشد، در حالی که بیمار دیگری به جراحی نیاز داشته باشد. در بزرگسالان نیز بسته به علت و علائم، استفاده از عینک منشوری، درمانهای تخصصی یا جراحی میتواند مورد بررسی قرار گیرد.
سوالات متداول درباره دکتر متخصص استرابیسم
دکتر متخصص استرابیسم چه بیماریهایی را درمان میکند؟
این پزشک در تشخیص و درمان انحراف چشم، اختلالات حرکتی چشم، دوبینی مرتبط با استرابیسم و مشکلات هماهنگی دو چشم فعالیت دارد. درمان میتواند برای کودکان و بزرگسالان انجام شود.
آیا استرابیسم در بزرگسالی قابل درمان است؟
بله. بزرگسالان نیز میتوانند از درمانهای مختلف استرابیسم از جمله عینک منشوری، برخی تمرینهای تخصصی، درمانهای تزریقی در موارد مناسب و جراحی بهره ببرند.
آیا جراحی انحراف چشم دردناک است؟
جراحی با استفاده از روشهای بیحسی یا بیهوشی مناسب انجام میشود تا بیمار حین عمل درد قابل توجهی احساس نکند. ناراحتی خفیف، قرمزی و احساس کشیدگی چشم در روزهای ابتدایی پس از عمل ممکن است وجود داشته باشد.
آیا استرابیسم کودکان خودبهخود خوب میشود؟
بعضی تغییرات ظاهری ممکن است با رشد کودک کمتر به نظر برسند، اما نمیتوان روی بهبود خودبهخودی استرابیسم واقعی حساب کرد. تشخیص نوع مشکل توسط متخصص اهمیت دارد.
آیا هر کودکی که چشمش منحرف به نظر میرسد استرابیسم دارد؟
خیر. ممکن است کودک دچار شبهاسترابیسم باشد. تشخیص تفاوت این دو وضعیت به معاینه تخصصی نیاز دارد.
آیا برای درمان استرابیسم همیشه جراحی لازم است؟
خیر. بسته به علت و نوع انحراف، ممکن است عینک، درمان تنبلی چشم، تمرینهای تخصصی یا روشهای دیگر کافی باشند. جراحی تنها در صورت وجود اندیکاسیون مناسب پیشنهاد میشود.
جمعبندی
دکتر متخصص استرابیسم پزشکی است که در زمینه تشخیص و درمان اختلالات حرکتی چشم و انحراف چشم تخصص دارد. استرابیسم میتواند در کودکی یا بزرگسالی ایجاد شود و بسته به زمان شروع، علت و شدت آن، روش درمان متفاوت خواهد بود.
در کودکان، تشخیص زودهنگام اهمیت ویژهای دارد، زیرا انحراف چشم میتواند با تنبلی چشم و اختلال در تکامل دید دوچشمی همراه شود. در بزرگسالان نیز انحرافی که از گذشته وجود داشته یا مجدداً ظاهر شده است میتواند قابل درمان باشد. بهخصوص اگر انحراف به صورت ناگهانی ایجاد شده و با دوبینی همراه باشد، بررسی سریع علت ضروری است.
درمان ممکن است از عینک و اصلاح عیوب انکساری شروع شود و در صورت نیاز به درمان تنبلی چشم، تمرینهای تخصصی، عینک منشوری، روشهای تزریقی یا جراحی انحراف چشم برسد. انتخاب روش مناسب تنها پس از معاینه دقیق امکانپذیر است.
اگر متوجه انحراف چشم، دوبینی یا تغییر جدید در راستای چشم خود یا فرزندتان شدهاید، مراجعه به متخصص استرابیسم در کلینیک فوق تخصصی چشم میتواند اولین قدم برای تشخیص علت و انتخاب درمان مناسب باشد.
